Бүген Татарстан Республикасы Хөкүмәте Йортында узган киңәшмәдә Татарстан Республикасы Премьер-министры урынбасары-Татарстан Республикасы авыл хуҗалыгы һәм азык — төлек министры Марат Җәббаров язгы кыр эшләренә әзерлек һәм республика агросәнәгать комплексының экспорт потенциалын гамәлгә ашыру турында сөйләде. Киңәшмәне Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов үткәрде. Анда ТР Премьер-министры Алексей Песошин һәм ТР Дәүләт Советы Рәисе вазыйфаларын башкаручы Марат Әхмәтов катнашты.
Республика территориясендә көндезге уңай температура 11 марттан башланды. Төнге кыраулар әлегә карның кискен эрүен һәм язгы ташу вәзгыятьләрен тоткарлый. «Россельхозцентр» филиалы тарафыннан 230 мең тонна орлык тикшерелгән, ягъни бөртеклеләрнең 93%ы. 2 атна эчендә үсеш — плюс 4%. Бүгенге көндә сатып алынган орлыкларның 89%ы кукуруз, 85%ы көнбагыш һәм 99%ы шикәр чөгендере контрактлаштырылган.
Орлыкларны кайтару график буенча узган ел дәрәҗәсендә бара. Быелгы уңыш өчен, көздән кертелгәнне дә исәпкә алып, гектарга 61 кг минераль ашлама тупланган. 2 атнада үсеш — плюс 67 мең тонна яисә гектарга 11 кг тәэсир итүче матдә.
Дәүләт ярдәме буенча хәзерге вакытта алучыларга 263 млн сум китерелгән. Якындагы 2 атнада тагын 1,9 млрд сум күчереләчәк.
Хуҗалыкларның язгы кыр эшләренә әзерлеген тикшерү 23 марттан 27 мартка кадәр дәвам итәчәк. Бу вакытка авыл хуҗалыгы машиналарын агрегатлауны, тракторларны механизаторлар белән комплектлауны төгәлләргә, имин хезмәт шартларын тәэмин итәргә, чәчү кампаниясе чорына хезмәт өчен түләү шартларын аңлату өчен хезмәт коллективлары белән очрашулар үткәрергә кирәк.
Министр искәрткәнчә, Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары проекты буенча 1 апрельдән 30 апрельгә кадәр төбәк һәм муниципаль әһәмияттәге автомобиль юлларында йөк автотранспорты хәрәкәтен чикләү планлаштырыла. Чикләүләр азык-төлек, терлек азыгы, ашламалар, орлыклар һәм ягулык-майлау материаллары ташуга кагылмаячак.
Аннары Татарстан Республикасы Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек министрлыгы башлыгы республика агросәнәгать комплексының тышкы икътисадый эшчәнлеген үстерү һәм экспорт потенциалын гамәлгә ашыру перспективалары турында сөйләде. 2025 елда АСК продукциясе экспорты күләме 540 млн долларга җиткән, бу 2024 елның шул ук чорына 94 млн долларга артык яисә еллык планның 121%ы. Экспорт эшчәнлеген 90 предприятие гамәлгә ашыра. Тәэмин итү географиясе дөньяның 49 илен үз эченә ала.
Экспорт структурасында төп өлешне традицион рәвештә май продукциясе алып тора. Аны илтеп җиткерү күләме 360 млн долларга җиткән, узган ел белән чагыштырганда 12,2%ка арткан. Төп экспортерлар булып «Казан май комбинаты» һәм «Эссен Продакшн» тора.
Азык-төлек сәнәгате продукциясенә шактый күләмдә туры килә: экспорт 53 млн доллар тәшкил иткән, бу узган ел дәрәҗәсеннән 15,7%ка күбрәк. Башка юнәлешләр буенча да уңай динамика күзәтелә.
2025 елда төп импортлаучы илләр Иран, Казахстан, Һиндстан, Беларусь, КХР һәм башка илләр булган. Стратегик бурычларның берсе — тәэмин итү географиясен киңәйтү. Өстенлекле юнәлешләр сыйфатында Төньяк Африка илләре һәм Көньяк-Көнчыгыш Азия дәүләтләре билгеләнгән.
Россия Федерациясе Авыл хуҗалыгы министрлыгы һәм «Агроэкспорт» федераль үзәге тарафыннан 2030 елга кадәр АСК продукциясен экспортлауны үстерүнең максатчан күрсәткечләре булдырылган. Татарстанның бурычы — 2030 елга продукция экспортын сату географиясен киңәйтү һәм экспортка юнәлтелгән яңа инвестиция проектларын гамәлгә ашыру хисабына 900 млн долларга кадәр арттыру.
Дәүләт ярдәме экспорт эшчәнлеген үстерүдә мөһим фактор булып тора. 2025 елда Татарстанның 13 компаниясе АСК продукциясен тышкы базарларга ташуга киткән чыгымнарның бер өлешен компенсацияләүгә 448 млн сум акча алган.
/ТР Рәисе Матбугат хезмәте
